6 thách thức đe dọa an ninh xã hội từ không gian mạng

Theo ông Đỗ Anh Tuấn, Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao – Bộ Công an, Việt Nam đang đối mặt với nhiều nguy cơ, thách thức từ không gian mạng, đe dọa đến trật tự an toàn xã hội, trong đó nổi lên 6 thách thức lớn.

Nhận định trên được Đại tá Đỗ Anh Tuấn, Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05) thuộc Bộ Công an đưa ra trong phát biểu tại Hội thảo và Triển lãm an toàn, an ninh mạng Việt Nam – Vietnam Security Summit 2019:

Giới trẻ bị tác động tiêu cực bởi hàng ngàn thông tin xấu, độc trên mạng

Ông Tuấn nhận định, thông tin trên không gian mạng được lan truyền một cách nhanh chóng, nhưng không được kiểm duyệt gây nhiễu loạn thông tin, mất an ninh trật tự.

Theo số liệu thống kê đến cuối 2018, Việt Nam nằm trong Top 10 quốc gia có nhiều người dùng mạng xã hội nhất thế giới. Bên cạnh những tiện ích hữu dụng và thông tin tích cực, hàng ngày, người dùng Internet Việt Nam, nhất là giới trẻ thanh niên, học sinh và thậm chí trẻ em bị tác động tiêu cực bởi hàng ngàn thông tin, hình ảnh bạo lực, kích động được phát tán tự do trên không gian mạng gây băng hoại giá trị đạo đức xã hội trong giới trẻ.

Theo ông Đỗ Anh Tuấn, thời gian qua Bộ Công an và Bộ TT&TT đã có những biện pháp phối hợp chặt chẽ để kiểm soát, làm sao giảm thiểu các tác động tiêu cực từ những thông tin, hình ảnh xấu, độc được đưa lên không gian mạng

Gần đây, một số đối tượng như Ngô Bá Khá, Dương Minh Tuyền, Trần Ngọc Phúc… thường xuyên sử dụng trang Facebook, kênh Youtube cá nhân để đăng tải các đoạn video có nội dung kích động lối sống sai lệch với chuẩn mực đạo đức xã hội, tạo dư luận xấu trên không gian mạng, xuất hiện một bộ phận giới trẻ coi đó là “thần tượng”, học theo làm ảnh hưởng, phức tạp tình hình an ninh trật tự.

“Chúng tôi và Bộ TT&TT đã có những biện pháp phối hợp chặt chẽ để kiểm soát, làm sao giảm thiểu những tác động tiêu cực từ những thông tin, hình ảnh xấu, độc được đưa lên không gian mạng. Song có lẽ là chưa đủ! Hiện nay, vẫn còn rất nhiều những hình ảnh, video clip, bài viết… như vậy trên không gian mạng”, ông Tuấn chia sẻ.

Bên cạnh đó, vấn nạn tin giả (Fake News) cũng đang gây “nhức nhối”, phức tạp, ảnh hưởng trực tiếp tới khách thể, nạn nhân của những tin tức giả, cũng như cơ quan quản lý nhà nước trên lĩnh vực này. Tin giả được lan truyền trên các trang mạng xã hội hiện nay đa phần mang tính cá nhân, phạm vi thông tin dàn trải, vụn vặt, thiếu kiểm chứng, xuyên tạc, lừa đảo, tung tin giả để lôi kéo sự chú ý người đọc.

Tấn công mạng nhằm vào hệ thống thông tin quốc gia diễn biến phức tạp

Đại tá Đỗ Anh Tuấn thông tin: năm 2018, đã phát hiện hơn 4.000 trang tin, cổng thông tin điện tử tên miền quốc gia Việt Nam bị tấn công, xâm nhập. Tin tặc đã sử dụng nhiều dòng mã độc đa dạng, với hàng trăm tên miền cho máy chủ điều khiển để tấn công vào hệ thống mạng thông tin của các cơ quan trọng yếu nước ta.

Bên cạnh đó, hoạt động sử dụng mã độc tống tiền tấn công các cơ quan, tổ chức của nước ta ngày càng gia tăng, thông tin tài khoản của các dịch vụ trên Internet không được bảo vệ, liên tục bị lộ lọt, sử dụng vào các mục đích chính trị, thương mại gây bất an cho người sử dụng. Thể hiện rõ nét qua các vụ 427.446 tài khoản người dùng Facebook Việt Nam (thứ 9 trên thế giới) bị lộ; 560.000 máy tính bị lây nhiễm mã độc gián điệp BrowserSpy…

Cá độ bóng đá trên mạng diễn ra công khai, dưới nhiều hình thức

Vị đại diện A05 cũng chỉ rõ, tội phạm tổ chức đánh bạc và đánh bạc qua mạng, nhất là cá độ bóng đá diễn ra công khai, phức tạp, dưới nhiều hình thức. Số lượng con bạc lên đến hàng nghìn người với số tiền đánh bạc ước tính hàng triệu USD mỗi ngày, đặc biệt vào các mùa giải bóng đá lớn trên thế giới như World Cup, Euro… Hiện ở Việt Nam có trên 30 nhà cái quốc tế tổ chức đánh bạc, cá độ, chúng thiết lập hàng trăm trang web và đặt máy chủ tại nước ngoài.

Đáng chú ý, gần đây xuất hiện thủ đoạn tổ chức đánh bạc và tổ chức đánh bạc thông qua các trò chơi trực tuyến mô phỏng cờ bạc. Các đối tượng thuê đặt máy chủ và tên miền của nước ngoài, sử dụng các máy chủ trung gian và liên tục thay đổi địa chỉ máy chủ, sử dụng nhiều biện pháp kỹ thuật mã hóa đường truyền dữ liệu, mã hóa dữ liệu nhằm che giấu, tránh sự theo dõi, phát hiện của các cơ quan chức năng.

Gia tăng tội phạm môi giới mại dâm, xâm phạm tình dục trẻ em trên mạng

Cho biết tội phạm truyền bá văn hóa phẩm đồi trụy, môi giới mại dâm, xâm hại tình dục trẻ em trên mạng có chiều hướng gia tăng, đại diện A05 phản ánh: “Các đối tượng thường đặt cơ sở dữ liệu tại các máy chủ ở nước ngoài, sử dụng các dịch vụ ẩn thông tin đăng ký tên miền, ẩn IP máy chủ chứa cơ sở dữ liệu nhằm trốn tránh việc kiểm tra, phát hiện, xác minh của các cơ quan chức năng. Thay vì thanh toán bằng cách chuyển khoản qua các tài khoản ngân hàng, tài khoản Paypal thì giờ đây chuyển sang thanh toán bằng tiền ảo như Bitcoin”.

Lừa đảo qua không gian mạng diễn biến phức tạp

Cũng theo vị Phó Cục trưởng Cục A05, tình trạng lừa đảo của tội phạm qua không gian mạng diễn ra phức tạp, tập trung chủ yếu vào các hành vi như: lừa đảo qua hình thức gửi tin nhắn rác tới các số điện thoại; lừa đảo giả danh người nước ngoài nhắn tin làm quen và gửi quà tặng về Việt Nam; giả danh cơ quan thực thi pháp luật gọi điện thoại yêu cầu người dân nộp tiền vào tài khoản để kiểm tra sau đó chiếm đoạt; lừa đảo qua hình thức nhắn tin trúng thưởng; chiếm quyền điều khiển tài khoản mạng xã hội của người dùng, sau đó nhắn tin lừa đảo mọi người trong danh sách bạn bè của nạn nhân; lừa đảo qua hoạt động trao đổi, mua bán qua mạng, kinh doanh đa cấp.

Sử dụng mạng Internet mua bán, trao đổi cách thức chế vũ khí

Một thách thức nữa với công tác đảm bảo an ninh trật tự, an toàn xã hội, theo đánh giá của đại diện A05, là tình trạng tội phạm sử dụng mạng Internet để mua bán, trao đổi cách thức chế vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ. Cụ thể, chỉ bằng một vài từ khóa tìm kiếm qua công cụ Google, người mua có thể tìm mua được nhiều loại vũ khí, công cụ hỗ trợ, từ súng quân dụng, đạn, súng điện, súng bắn đạn cao su, dùi cui điện, bình xịt hơi cay, đèn pin siêu sáng kèm chức năng chích điện 2.500 Kv…

“Các hành vi ngày càng diễn ra công khai trên các diễn đàn mạng xã hội YouTube, Facebook… gây ảnh hưởng đặc biệt nghiêm trọng đến an ninh trật tự. Các đối tượng móc nối với nhau thành lập đường dây mua bán nhiều loại vũ khí trên mạng với giá thành từ vài triệu đến vài chục triệu đồng”, đại diện A05 nêu.

Vụ rút súng trước mặt công an: quân hai công ty than tiếp tục dàn trận, xô xát

Ngày 8-4, khi Công ty Vietmindo huy động máy xúc để làm tuyến đường vào khai trường than thì Công ty Tân Việt Bắc đã huy động hàng chục công nhân đến chặn đường, dẫn tới việc hai bên tiếp tục xô xát.

Vụ việc được cơ quan chức năng của tỉnh Quảng Ninh lập biên bản ghi nhận. Theo đó, vào ngày 8-4 tại khu vực vỉa 7, khai trường than của Công ty PT. Vietmindo Energitama (Công ty Vietmindo) ở Uông Thượng thuộc phường Vàng Danh, TP Uông Bí, xảy ra vụ việc xô xát, gây mất an ninh trật tự.

Cách đây không lâu, hai bên từng “dàn trận” trong tâm thế sẵn sàng xung đột, trong đó có một người xưng là cán bộ của Công ty Tân Việt Bắc còn rút cả súng ngắn thủ sẵn trong người trước đó ra để thị uy ngay trước mặt cán bộ công an có mặt tại đây.

Tại hiện trường ngày 8-4, khi một công nhân của Công ty Tuấn Minh được lệnh của giám đốc Công ty Vietmindo điều động máy xúc đến khu vực chân vỉa 7, thuộc khai trường của Công ty Vietmindo để mở đường mới do những lối vào khác đã bị xe của Công ty CP Đầu tư xây dựng hạ tầng và khai thác mỏ Tân Việt Bắc (Công ty Tân Việt Bắc) chặn ngang khiến hoạt động sản xuất, khai thác than bị đình trệ.

Khi máy xúc tiến đến khu vực trên, có khoảng 50 người cả nam lẫn nữ là công nhân của Công ty Tân Việt Bắc đứng dàn hàng ngang chặn không cho máy xúc tiến vào khu vực.

Sau đó, lãnh đạo Công ty Vietmindo cũng huy động lực lượng bảo vệ, công nhân của mình khoảng 50 người đến dàn hàng ngang trước máy xúc.

Hai bên xô đẩy nhau khiến chị Bàn Thị Thúy (công nhân của Công ty Tân Việt Bắc) bị ngã phải sơ cấp cứu. Trước tình hình an ninh trật tự không đảm bảo, cơ quan Công an phường Vàng Danh đã yêu cầu Công ty Vietmindo dừng việc di chuyển máy móc, trang thiết bị tới vỉa 7, yêu cầu Công ty Tân Việt Bắc giải tán công nhân, không tụ tập đông người.

Theo lãnh đạo Công ty Vietmindo, ngày 8-4 đơn vị này thực hiện kế hoạch sản xuất như đã thông báo bằng văn bản tới UBND phường Vàng Danh, UBND TP Uông Bí và UBND tỉnh Quảng Ninh. Tuy nhiên, hoạt động sản xuất như kế hoạch đã bị cản trở bởi nhiều người của Công ty Tân Việt Bắc.

Ông Eko Satriono – giám đốc điều hành Công ty Vietmindo – mệt mỏi cho rằng công ty đề nghị cơ quan công an tại hiện trường lập biên bản vi phạm hành chính liên quan đến hành vi gây rối hoặc cản trở hoạt động bình thường của cơ quan tổ chức theo nghị định 167 của Chính phủ, nhưng lực lượng chức năng chỉ lập biên bản làm việc, ghi nhận sự việc.

Ông  Nguyễn Văn Nam – chỉ huy công trường Công ty Tân Việt Bắc – cho rằng khu vực xảy ra sự việc thuộc phần sản xuất của đơn vị vốn đã được Công ty Vietmindo bàn giao theo hợp đồng số 015.

“Hiện tại, khu vực này còn đất đá đã nổ mìn của chúng tôi nên phải cho bảo vệ giữ, không để máy xúc của Công ty Tuấn Minh vào xúc sản phẩm của mình. Công ty Vietmindo và Tuấn Minh phải chịu trách nhiệm trước sự việc trên” – ông Nam giải thích.

Mâu thuẫn giữa hai công ty than nói trên kéo dài suốt từ tháng 7-2018 đến nay khiến hàng trăm công nhân của cả hai bên phải nghỉ việc tạm thời, thu nhập bấp bênh.

Tỉnh Quảng Ninh cũng chưa có giải pháp cụ thể nào để giải quyết tình hình ngoài việc đề nghị hai bên sớm đưa sự việc ra tòa án để phân xử.